PIT 2009 - i już wszystko jasne!
Choć termin złożenia zeznania podatkowego za rok 2009 mija dopiero z końcem kwietnia przyszłego roku, warto wiedzieć, jakie ulgi będą nam przysługiwały. Pozwoli to przygotować niezbędne dokumenty z odpowiednim wyprzedzeniem.
Rozliczając podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2009 należy pamiętać o tym, że co do zasady każdy podatnik podlega odrębnemu opodatkowaniu. Od tej reguły przepisy przewidują wyjątki dotyczące:
Wspólne opodatkowanie małżonków
· Z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, którzy:
· pozostają przez cały rok podatkowy we wspólności majątkowej;
Jeśli małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego, wspólne opodatkowanie jest możliwe, o ile miedzy małżonkami w roku podatkowym istniała wspólność majątkowa (przy czym konieczne jest, aby związek małżeński był zawarty przed rozpoczęciem tego roku podatkowego). Dopuszczalne jest również, jeśli małżonek zmarł po upływie roku podatkowego, lecz przed terminem złożenia zeznania, czyli między 1 stycznia a 30 kwietnia.
Przepisy nie uzależniają wspólnego rozliczenia od wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. Małżonkowie nie muszą również mieszkać w Polsce. Dopuszczalne jest wspólne rozliczanie się z małżonkiem, który miał miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub należącym do Europejskiego obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, jeżeli małżonkowie osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski przychody stanowiące łącznie co najmniej 75% ich całkowitego rocznego przychodu. Wymagane jest również udokumentowanie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych.
Korzyści wynikające ze wspólnego rozliczenia to obniżenie płaconego podatku. Efekt ten można osiągnąć tylko wtedy, gdy jeden z małżonków osiąga dochody mieszczące się w niższym przedziale skali podatkowej, podczas gdy dochody drugiego z małżonków kwalifikują się do wyższej skali podatkowej. Podobnie jest w sytuacji, gdy jeden z małżonków uzyskuje dochody, a drugi ich nie ma.
Małżonkowie, którzy chcą rozliczyć się wspólnie, muszą złożyć deklarację za 2009 r. do 30.04.2010 r. Spóźnienie spowoduje utratę przywileju wspólnego opodatkowania. Termin złożenia wniosku nie podlega przywróceniu.
Wspólne rozliczanie się z dzieckiem
Z wnioskiem o skorzystanie ze wspólnego rozliczenia razem z dzieckiem mogą wystąpić osoby mające status osoby samotnie wychowującej dzieci.
Za osobę samotnie wychowująca dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, wobec której sąd orzekł separację. Może to być również osoba pozostająca w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. W przypadku osoby rozwiedzionej samotnie wychowującej dzieci o uprawnieniu do szczególnego sposobu opodatkowania przesądza tytuł prawny, jakim jest sądowe orzeczenie o sprawowaniu władzy rodzicielskiej.
Równie ważne jak bycie osobą samotnie wychowującą dziecko jest jego faktyczne wychowanie. Preferencyjne
rozliczenie dotyczy osób wychowujących w roku podatkowym:
małoletnie dzieci;
dzieci bez względu na wiek, na które zgodnie z odrębnymi przepisami pobierany był zasiłek pielęgnacyjny;
dzieci do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach prawa o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów, oprócz dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku. W roku 2009 na równi z przychodami zwolnionymi traktowany jest dochód dziecka do kwoty 3089 zł.
Ulgi dla niepełnosprawnych
Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.
Osoby niepełnosprawne lub osoby, na utrzymaniu których pozostają osoby niepełnosprawne, mogą swój dochód w rocznym PIT pomniejszyć o wydatki rehabilitacyjne. Aby z tego odliczenia skorzystać, podatnik musi mieć orzeczenie o niepełnosprawności. Bez niego ulgi rehabilitacyjnej w rocznym PIT uwzględnić nie można.
Podatnik niepełnosprawny lub utrzymujący osoby niepełnosprawne może odliczyć od dochodu poniesione w roku podatkowym wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Odliczenia można dokonać w wysokości faktycznie poniesionych wydatków takich jak:
wydatki na adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
wydatki na przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
wydatki na zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego;
wydatki na zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
odpłatności za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;
odpłatności za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych;
odpłatności za zabiegi rehabilitacyjne;
opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa - w kwocie nie przekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;
utrzymanie psa przewodnika przez osobę niewidomą I lub II grupy inwalidztwa w kwocie nie przekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;
opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa;
opłacenie tłumacza migowego;
kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia;
wydatki na leki - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 złotych, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo);
odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
- osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego,
- osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa,
oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 - również innymi środkami transportu
niż wymienione wyżej;
wydatki z tytułu używania samochodu osobowego stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16. roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - w wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;
wydatki na odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
- na turnusie rehabilitacyjnym,
- w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, rehabilitacji leczniczej,
zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych;
- koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej
oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia.
Wydatki na cele rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych źródeł lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.
Warunkiem odliczenia wydatków jest posiadanie:
orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub
decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną albo
orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia.
Przepisy w zakresie odliczeń od dochodu stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowie - jeżeli w roku podatkowym ich dochody nie przekraczają kwoty 9120 zł.
Osoby zaliczone do I grupy inwalidztwa to osoby, w stosunku do których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności. Osoby zaliczone do II grupy inwalidztwa to, odpowiednio, osoby, w stosunku do których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności. Odliczenie może być dokonane również wówczas, gdy osoba, której dotyczy wydatek, posiada orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do dnia 31.08.1997 r.
Ulga internetowa
Od dochodu można odliczyć wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika w wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym 760 zł, udokumentowane stosowną fakturą.
p
Odliczenie w ramach ulgi internetowej dotyczy wyłącznie wydatków związanych z korzystaniem z dostępu do sieci Internet, zatem w przypadku zakupu od jednego dostawcy także innych usług (np. telewizji kablowej, telefonii stacjonarnej) należy wyodrębnić z rachunku jedynie opłaty za usługi internetowe.
Jeżeli wydatki z tytułu dostępu do Internetu ponoszone są łącznie z inną osobą zamieszkującą ten sam lokal (np. małżonkiem, dzieckiem, rodzicem), co potwierdzają faktury VAT wystawione na osoby ponoszące wydatki, każda z nich ma prawo do skorzystania z ulgi internetowej w ramach osobnego limitu.
Darowizny
Odliczeniu od dochodu podlegają także darowizny na cele:
kultu religijnego;
określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przekazane organizacjom polskim lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych;
krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi zgodnie z przepisami ustawy o publicznej służbie krwi w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew, określonego przepisami wydanymi na podstawie wymienionej ustawy.
Odliczenie stosuje się, jeżeli wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.
Łączna kwota odliczeń z tytułu darowizn nie może przekroczyć 6% dochodu. Odliczeniu nie podlegają darowizny na rzecz:
osób fizycznych;
osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami.
Odliczenie w zeznaniu rocznym darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych nie jest limitowane. Powyższą kwestię regulują odpowiednie ustawy kościelne, np. ustawa o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z nimi, darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych są wyłączone z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. W praktyce oznacza to, że cała kwota ufundowanej darowizny pomniejsza dochód darczyńcy wykazany w zeznaniu rocznym. Tak jak w przypadku darowizn limitowanych podatnik może przekazać zarówno darowiznę pieniężną, jak i rzeczową.
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. W odniesieniu do darowizn na inne cele mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe (art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej).
W przypadku zwrotu dokonanej darowizny obdarowany jest zobowiązany poinformować o tym urząd skarbowy w terminie miesiąca od dnia dokonania zwrotu.
Ulga odsetkowa na zasadzie praw nabytych
Podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt mieszkaniowy, przysługuje prawo do odliczenia wydatków na spłatę odsetek:
od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego;
od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki), o której mowa wyżej
od kredytu mieszkaniowego;
- do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed dniem 1.01.2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31.12.2027 r. (art. 9 ustawy z dn. 16.112006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw).
Maksymalna kwota ulgi to faktycznie zapłacone odsetki od kredytu (pożyczki ) od tej części kredytu, która nie przekracza limitu dużej ulgi budowlanej (maksymalnie 243 460 zł w 2009 r.) ustalonej w roku zakończenia inwestycji.
Odliczenia od podatku - ulga na dzieci
Do ulgi tej ma prawo podatnik na każde małoletnie dziecko, jeżeli w roku podatkowym wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego (jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało) lub sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali (1/6 z kwoty 556,02 zł, czyli 92,67 zł.) za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę.
Odliczenie nie przysługuje od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
· na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie
w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
· wstąpiło w związek małżeński.
W przypadku, gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o której mowa w pkt 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 z kwoty 92,67 zł za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnie ustalonej przez nich proporcji. Roczna kwota ulgi z tego tytułu wynosi 1112,04 zł.
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia. W szczególności może chodzić o odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą bądź o zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.